|Ana Sayfa|            

 

       
 
 

 Derdim yüreğimde eller ne bilsin. (Aşık Veysel)  

 

|Fizik Anasayfa|    

  Bilimsel Haberler - Egitim - Teknoloji -  Bulus  - Fizik - Kimya - Biyoloji - icat - Sanat
Fizik Formül ve Bağıntıları

Hareketli bir cismin hızı;
Hız = Yer değiştirme / Zaman , 
Yer değiştirme miktarı= X2 - X1 
(Son konum ile ilk konumu arasındaki en kısa mesafe) 
Hareketlinin birim zamanda yer değiştirme miktarına ise ortalama hız denilir.
 

Hareketli bir cismin sürati;
Sürat = Alınan yol / Zaman
ifadesi hareket eden bir cismin birim zamanda aldığı yol miktarına  ortalama sürat denilir.
 

Hızı değişen bir cismin ivemesi;
İvme = Hız değişimi / Zaman , 
a = V2 - V1 / t2 - t
1   
Cismin birim zamandaki hız değişim miktarına ortalama ivme denilir.
 

İvmeli hareket yapan bir cismin hızı;
Hız=İlk hız + ivme x zaman
 
V = V
0 + a . t  ifadesi başlangıçtaki hızı Vo olan hareketlinin herhangi bir zamandaki hızını verir.
 

İvmeli hareket yapan bir cismin yer değiştirme miktarı;
Yer değiştirme=İlk hız x zaman + ivme . zamanın karesi 
x = Vo + a .
t ifadesi başlangıçtaki hızı Vo olan hareketlinin herhangi bir zamandaki yer değiştirmesini verir.
 

Kuvvet ile ivmeli hareket eden cisimlerin hareketi konusunda Newton ilkesi olarak;
Uygulanan Kuvvet= Cismin kütlesi . cismin ivmesi
F= m x a
  Newton'un hareket formülü olarak ifade edilir.
m cismin kütlesi (kilogram),  F cisme etki eden kuvvet (Newton), a cismin ivmesi (
m/s2) olarak ifade edilir.
 

Yerçekimi etkisi altında bulunan bir cismin ağırlığı;  
Cismin ağırlığı= Cismin kütlesi . yerçekim ivmesi
 
G= m x g
  ifadesi cismin ağırlığını verir.
Ağırlığın (G)birimi Newton, cismin kütlesi (m) kilogram ve yerçekim ivmesi
m/s2 olarak alınır.
 
Akım geçen bir dirençte ohm kanunu;
Potansinyel Farkı= Akım . Direnç
V= I x R
   ifadesi ile gerilim, akım ve direnç arasındaki ilişki verilir.ve
Direncin birimi ohm, akımın birimi amper, potansiyel farkın birimi volt'dur.
 
Eğik düzlem üzerinde bulunan bir cismin ağırlığı ve eğik düzleme dik olarak uyguladığı kuvvet arasındaki ilişki;
F x l = P x h
  ifadesi ile verilir.
h eğik düzlemin yüksekliği, l eğik düzlemin en uzun kenarıdır.
P cismin ağırlığı, F yükün eğik düzleme uyguladığı kuvvettir.
 
Katı bir cismin temas ettiği yüzeye uyguladığı basınç;
Basınç = Uygulanan toplam kuvvet / Temas yüzeti
P = F / S
 ifadesine görekatı bir cismin S yüzeyine uyguladığı P basıncı F kuvvetine bağlıdır.
 
Sıvı dolu bir kaptaki sıvı basıncı;
Sıvılarda Basınç = Derinlik . sıvının yoğunluğu . yerçekim ivmesi 
P
sıvı= h x g x d   ifadesi bir kapta d yoğunluğundaki bir sıvının h derinliğinde, yaptığı basıncı verir. 
Derinlik metre (m), yoğunluk kg/
m3 olarak alındığında basıncın birimi Pascal (Pa) olarak verilir.
 
Hareketli bir cismin sahip olduğu hareket (kinetik) enerji;
Hareket Enerisi = 1 / kütle . hızının karesi ifadesi ile hesaplanır.
Ek = ½ m . V2 ifadesi ile cismin hareket enerjisi hesaplanır.
Cismin kütlesi (kilogram), V cismin hızı (m/s), Ek cismin hareket enerjisi joule (J) olarak ifade edilir.
 
Yerden yüksekte bulunan bir cismin sahip olduğu potansiyel enerji;
Potansiyel enerji = Cismin kütlesi . Yüksekliği . Yerçekim ivmesi
E
p = m . g . h  olarak bulunur
h yüksekliğindeki metre, m cismin kütlesi kilogram, yerçekimi ivmesi m/s olarak alındığında potansiyel enerji (Ep) birimi joule (J) olarak bulunur.
 
Sıvı içinde belirli bir hacmi batan bir cisme etki eden sıvı kaldırma kuvveti;
Kaldırma kuvveti=Batan hacim . sıvının yoğunluğu . yerçekim ivmesi
Fk = V
b . ds . g   ifadesi ile sıvılarda cisme uygulanan kaldırma kuvveti bulunur.
Batan hacim (Vb)
m3, sıvının yoğunluğu (ds) kg/m3 olarak alındığında kaldırma kuvvetinin birimi Newton (N) olarak bulunur.   

Farklı saydam ortamlarda hareket eden ışığın hareketi ilgili olarak Snell yasası;
Sinüs i . n1 =  Sinüs r x n2 şeklinde ifade edilir.
i ışığın saydam ortama gelme açısı, r ışığın kırılma açısı, n ortamın kırıcılık indisi olarak ifade edilir.
 
Bir madde ısı alarak sıcaklığı artığında ve hal değişimi olmadığında;
Aldığı Isı= Maddenin kütlesi . maddenin öz ısısı . sıcaklık değişimi
Qalınan= m . c . (tson-tilk)
ifadesi ile bir maddenin hal değiştirmeden sıcaklığını artırmak için verilmesi gereken ısı miktarı hesaplanır.
m kütle (kilogram), t sıcaklık santigrat derece olarak alındığında  alınan ısı enerjisinin (Q) kalori (cal) olarak bulunur.
Eğer madde hal değiştirmeden ısı verdi ise,
Qverilen= m . c . (tilk-tson) olarak bulunur.
 
Madde sıcaklığı değişmeden eridiğinde (hal değiştirdiğinde) aldığı ısı miktarı;
Alınan ısı= Maddenin kütlesi . Maddenin erime ısı

Qalınan= m . Le
   ifadesi ile sıcaklık değişim olmayan erime olayında alınan ısı miktarı bulunur.
Kütle kilogram, erime ısısı (Le)  kalori/gram olarak alındığında ısı enerjisi kalori olarak bulunur.
Sıcaklık değişimi olmadan donan bir maddenin verdiği ısı miktarı;
Qalınan= m . Ld ifadesi ile bulunur. Ld maddenin donma ısısı olarak verilir. Her maddenin erime ısısı ile donma ısısı eşittir (Le=Ld).
Sıcaklık değişimi olmadan buharlaşan bir maddenin verdiği ısı miktarı;
Qalınan= m . Lb ifadesi ile bulunur. Lb maddenin buharlaşma ısısı olarak verilir.
Sıcaklık değişimi olmadan yoğunlaşan bir maddenin verdiği ısı miktarı;
Qalınan= m . Ly ifadesi ile bulunur. Ly maddenin yoğunlaşma ısısı olarak verilir. Her maddenin buharlaşma ısısı ile yoğunlaşma ısısı eşittir (Lb=Ly).